Süt nasıl geliyor?

Meme ucunu çevreleyen koyu renkli deride kabarıklıklar görürsünüz (montgomere bezleri). Bu bezler yağlı sıvı salgılar, meme derisini sağlıklı tutar. Memenin içinde küçük milyonlarca kesecikler (alveol) vardır. Aşağıdaki resimde üç alveol büyütülmüş olarak gösterilmiştir. Her alveol süt salgılama hücrelerinden oluşur.

Beyinde kana salgılanan prolaktin hormonu bu hücrelerden süt salgılanmasını sağlar. Yukarıdaki şekilden görüleceği üzere bebek meme emdiğinde meme ucundan  beyne duyusal uyarı gider. Bu uyarıya beyin  prolaktin hormonu salgılayarak cevap verir.

Prolaktin kan karışımına karışarak memeye gider ve süt salgılayıcı hücrelerden süt salgılatır. Buradan şunu anlıyoruz bebek ne kadar fazla emerse memede o kadar fazla süt yapılır, bebek az emerse memelerde az süt yapar.

Bir çok anne bebeklerinin gereksinimi olan sütten daha fazla süt üretirler. Bir annenin iki bebeği varsa ve ikisi de emiyorlarsa memeler iki bebek için süt yapar. Birçok annenin en az iki bebeğe yetecek kadar sütü olur.insan beyni geceleri daha fazla prolaktin yapar. Gece bebek emzirilirse süt yapımı çok daha fazlalaşır.

Prolaktin hormonu anneyi gevşetir ve uykusunu getirir. Bu yüzden anne geceleri emzirse bile iyi dinlenir.

Bebek meme emdiğinde meme ucundan anne beynine uyarı gider. Uyarıya cevap olarak beyinden oksitosin hormonu salgılanır. Oksitosin kan yoluyla memeye gider ve alveol çevresindeki kas hücrelerinin kasılmasını sağlar böylece alveol içindeki süt kanallara akar ve bebeğin ağzına süt gelir.

Oksitosin prolaktinden daha çok üretilir. Bu şekilde memedeki süt bu emzirme için akıtılır. Anne bebeğinin acıktığını düşünürse oksitosin hormonu devreye girebilir, bebek emmeye başlamadan süt akabilir.  İyi duygular, bebeğiyle mutlu olmak, sevgiyle onu düşünmek ve sütünün onun için en iyi şey olduğunu bilmek oksitosin refleksinin çalışmasına ve sütün akmasına yardımcı olur. Bebeği görmek, dokunmak, bağırdığını duymak da oksitosin refleksini harekete geçirebilir.

Ancak ağrı, endişe yada sütünün yeterli olmadığını düşünmek gibi kötü duygular oksitosin refleksini baskılayabilir. Oksitosin refleksi iyi işlemezse bebek sütü almakta zorlanır. Anneler sütlerinin olmadığını sanırlar. Süt yapılmaktadır ancak dışarı akamamaktadır. Onun için anneler huzurlu bir ortamda olmalı ve olumlu düşünmelidirler.

Anne sütünde önleyici madde anne sütünde süt üretimini azaltan bir madde (inhibitör). Eğer memede çok süt varsa bu madde süt salgılanmasını durdurur. Böylece memeyi çok dolu olmanın Zaralı etkilerinden korur. Bu çok gerekli bir mekanizmadır. Bilhassa 2 yaşında bebek memeyi bıraktığı zaman memelerin aşırı sütle dolup çatlamasını önler.

Eğer süt emilme veya sağılma yoluyla memeden boşaltılırsa bu inhibitör maddede ortadan kalkar ve meme daha fazla süt yapar.

Eğer bebek bir memeden emmeyi bırakırsa inhibitör madde etkisiyle bu meme süt yapmayı keser meme mutlaka sağılarak boşaltılmalıdır.

Eğer bebek bir memeden daha fazla emerse bu meme daha fazla süt yapar ve diğerine göre daha büyük olur.