(OTİTİS MEDİA)

Otitis media (OM) çocuklarda en sık görülen bakteriyel enfeksiyondur. Kendiliğinden iyileşen bir doğası vardır. Buna rağmen çok sık  görülmesi nedeniyle ciddi bir  sağlık sorunu oluşturmaktadır. Tüm dünyada  çocukluk çağının en sık bakteriyel enfeksiyonunu oluşturur. % 85-90 oranında çocukluk çağında rastlanan bir hastalıktır. Her 10 sağlıklı çocuğun bir yaşına kadar en az üçü, iki yaşına kadar altısı, üç yaşına kadar yedisi, en az bir kere ortakulak iltihabı geçirir.

Orta kulak iltihabı, hasta olduğu düşünülerek doktora götürülen çocuklara en sık konulan tanılardan biridir .

Orta kulak iltihabı, aynı zamanda çocukluk çağında en sık karşımıza çıkan duyma kaybının nedenidir.Orta kulak iltihabı,tek bir kulakta olabileceği gibi her iki kulakta da gelişebilir.Bazı çocuklar üst üste, hatta bir yıl içerisinde bir çok kez  orta kulak iltihabı geçirebilir.Orta kulak iltihabına genellikle bahar ve kış aylarında rastlanır.

OM genellikle burun boşluğundan başlayan ve tüm üst solunum yollarını, östaki borusunu, ve ortakulağı döşeyen zarlarda şişlik ile kendisini gösterir.

Östaki borusu, orta kulak ile boğazın üst kısmını birbiri ile birleştiren, açılıp kapanarak orta kulaktaki havayı temizleyen ve orta kulak içindeki basınç ile kişinin içinde bulunduğu ortamdaki hava basıncını eşitleyen bir kanaldır.Östaki borusu, her hangi bir nedenle şişerek tıkanacak olursa (soğuk algınlığı, alerji vb. nedenlerle), orta kulak içinde normalde az miktarda salgılanan sıvı birikmeye başlayacak ve aslında hava ile dolu olması gereken orta kulak boşluğunun sıvı ile dolmasına yol açacaktır. Bu durumda biriken sıvıda kolaylıkla mikrop oluşabilir. Mikrop oluşturan etkenler, genellikle burun ya da boğazdan içeri girerek  ve östaki borusu boyunca yukarıya doğru ilerleyerek  orta kulağa erişen virüsler ya da  bakterilerdir.

Orta kulak sıvı birikimi sonucunda ve bu bölgeye ulaşan bakterilerin etkisi ile orta kulaktaki sıvı, sarımsı beyaz bir renk alır, kulak zarının ve kulak kemikçiklerinin hareketini bozar ve buna bağlı olarak duyma bozulur. Ancak duymanın bozulması için sadece sıvı birikimi de yeterli olabilir.Enfeksiyon kötüleştikçe, çocuk hasta görünmeye ve kulak ağrısından yakınmaya başlar.Bazen sıvı o kadar artar ki, kulak zarı basınca dayanamayarak yırtılır.

Orta kulakta biriken sıvı mikrop kapsın ya da kapmasın, hastanın duymasında problem oluşturur.Duyma bozukluğu, bebeğin yeni sözcükler öğrenmesini engelleyerek konuşmasında gecikmeye yol açabilir.Daha büyük çocuklarda öğretmenini duymamasına  bağlı okul başarısızlıkları ile kendini gösterebilir.Ayrıca biriken sıvının mikrop kapması halinde,enfeksiyon kafa içindeki komşu yapılara sıçrayabilir.

Çocukların savunma sistemi sürekli gelişim halindedir ve sık sık  henüz savaşmayı tam olarak bilemediği mikroplarla  karşılaşmaktadır. Bu yüzden çocuklar,orta  kulak iltihabını daha sık geçirirler. Ayrıca, çocukların östaki boruları erişkinlere göre daha kısa ve düzdür . Bu, etkenlerin kolaylıkla orta kulağa erişmesini sağlar.Bebekler ve süt çocukları ise, östaki borusunun darlığı nedeni ile diğer yaşlardaki çocuklara oranla daha sık orta kulak enfeksiyonu geçirir.Östaki borusu, çocuk ancak 4-6 yaşlarına ulaştığı zaman yeterli genişliğe ulaşır.

Orta kulak iltihabının en önemli belirtisi, hiç kuşkusuz kulak ağrısıdır. Ateş, genellikle kulak ağrısına eşlik eder.Ancak çocuklar ve özellikle de bebekler ,konuşma yetenekleri tam gelişmediği için size problemlerini anlatamayacaklardır.Bu durumda huzursuzluk, ağlama, ateş,uyku bozukluğu,sürekli kulaklarını çekiştirmek ya da sürtmek, kulaktan dışarı sıvı akması, alçak seslere yanıt vermeme ya da çevreye ilgisizlik, televizyonu ya da radyoyu yakından dinleme gibi belirtiler yol gösterici olabilir.Yeterli tedavi ile bu duyma kusuru geçici bir dönem sürerken, yetersiz ve eksik tedavi duyma kaybının sürekli olmasına yol açabilir.

Anne sütü ile beslenme ve emzirmenin bebekleri kulak enfeksiyonuna karşı  koruduğu bilinmektedir.Eğer bebeğinizi biberonla besliyorsanız, bebeğin başını göğüs hizasından daha yukarıda tutun.Bebeği yatar pozisyonda beslemeyin. Bu yolla sıvı orta kulağa doğru kaymak yerine bebeğin boğazından aşağı kayacaktır.

Sigara içiminin kulak enfeksiyonlarına eğilimi artırdığı kanıtlanmıştır. Bu nedenle, tüm çocukları sigara içen kişilerden uzak tutun.

Çocukları soğuk algınlığı olan kişilerden uzak tutun.

Eğer orta kulakta sıvı birikmesinden ya da enfeksiyon varlığından şüpheleniyorsanız, çocuğunuzu mutlaka doktorunuza götürmeniz gerekir.Doktorunuz, çocuğunuzun kulağına otoskop adı verilen özel bir ışık kaynağı ile bakar.Bu orta kulak iltihabının en basit tanı  yöntemidir.