Bu sitedeki yazılar Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Veli Karabuğa tarafından düzenlenmiştir.

     
   

 

 

 

 ► Randevu Alın

Dr. Veli Karabuğa'dan

randevu almak için

tıklayınız..

 

 ► Gebelik Süreci

Anne karnındaki bebeğinizin gelişimini takip etmek için tıklayınız..

 

 ► Aşı Takvimi

Bebeğinizin aşı takvimini düzenlemek için tıklayınız..

 

  Boy Kilo Gelişimi

Bebeğinizin büyüme ve gelişme cetvelini görmek için tıklayınız..

 

  Diş Tablosu

Bebeğinizin diş tablosu için tıklayınız..

 
 

Emzirme niçin önemli?

Memenin yapısı

Bebeği memeye yerleştirme

Meme sorunları:

- meme tıkanması

- kanal tıkanıklığı

- meme ucu çatlakları

Bebeğiniz memeyi reddediyorsa

Memeden süt sağılması

Emzirmede anne beslenmesi

 

 

 

Anne sütünün yapısı

Prematürelerde anne sütü

İkinci yılda anne sütü

Anne sütünün saklanması

 
 
 

Çocuk felci ve aşısı

Bulaşıcı sarılıklar

- Hepatit A ve aşısı

- Hepatit B ve aşısı

- Hepatit C

- Hepatit D

Su çiçeği ve aşısı

Grip ve aşısı

Boğmaca ve aşısı

Tetanos ve aşısı

Menenjit ve aşısı

Kızamık ve aşısı

Kızamıkcık ve aşısı

Kabakulak ve aşısı

Aşı reaksiyonları

 
 

  

 

 

Ergenlik dönemi fırtınalı bir dönemdir. Genç adam veya genç bayan bu zamana kadar görmediği bir biçimde değişmeye başlar. Vücudu hantal bir şekilde değişir. Bu durum kızlarda daha belirgindir. Genç bayanlar derhal önlem almak ve vücutlarını mankenlere benzetmek isterler. Çoğu kez diyet rejimlerine başvururlar.Halbuki ergenlik döneminde vücudun gelişmesi için ilave enerji ve proteine ihtiyacı vardır.

Bu yaşlarda bağımsızlık isteği, arkadaş etkisi  ev dışında ve ayaküstü yemek yeme alışkanlığının artmasına neden olur.

Ergenlik yaşındakiler genellikle okul yemeklerini tercih etmezler, bunun yerine okul kantininden ya da okul çevresinden satın aldıkları besin değeri düşük yiyeceklerle yetinirler.

Anne ve babalar bu dönemde çocuklarının neler yediğini çoğu zaman kontrol edemezler.

Bütün bunların sonucunda demir ve kalsiyum başta olmak üzere çinko ve folat gibi vücutta yapılamayan mineraller de alınamaz

Ergenlerde beslenme

Ergenlik döneminde   gelişme o kadar yoğundur ki, yetişkinlikteki kilonun yüzde 50'si, boyun yüzde 20'si ve kemiklerin yüzde 50'si bu zaman diliminde kazanılır.

Kalori ile protein ihtiyacı en yüksek seviyededir. Ergenlik sırasındaki doğal değişiklikler ve bedenin büyüme yolunda çok hızlı bir hamle içinde olması, değişen beslenme ihtiyaçlarının temelini oluşturur.

 

Vücut büyüklüğünün matematiksel artışının ötesinde, orantısal olarak yeni bir şekillenme de dikkati çeker. İç organlar büyürken, vücudun yağ dağılımı değişir; kızlarda bel incelir, kalçalar genişler, erkeklerde kas kitlesi ve yapısı yetişkinlerinkine benzemeye başlar. Kızlarda en hızlı büyüme 10-13 yaşları arasında, erkeklerde ise bundan iki yıl sonra, 12-15 yaşları arasında görülür. Her iki cins de bu dönemde hızla büyümelerine rağmen, cinsler arasında farklı eğilimler de göze çarpmaktadır. Bu dönemde erkekler daha hızlı ve daha fazla ağırlık kazanır ve kemikleri daha uzun  süre uzamaya devam ederken, kızlar vücutlarında oransal olarak daha fazla yağ depolar. Her iki cins  arasında beslenme ihtiyaçlarındaki farklılık buradan kaynaklanır.

 

Artmış fiziksel aktivite ve kötü beslenme alışkanlıkları ile araya giren adet görme gibi etkenler ergenlerde beslenme bozukluğu riskine zemin hazırlar.

 

Ergenlik döneminde, günde 15-25 gram lif gereklidir.  Bunun  için günde 5-6 dilim ekmek, 4-5 porsiyon sebze ve meyve, haftada 2 porsiyon baklagillerden tüketilmesi gerekir.

 

Bu yaşlar kemik ve kas gelişiminin en hızlı olduğu yıllardır. Erişkin kemik kalsiyumunun % 50'sinden fazlası ergenlik döneminde depolanır ve kemik kalsiyum içeriği tepe noktasına 30 yaşında ulaşır. Ergenlik döneminde kalsiyumun yetersiz alımı ileri yaşlarda kemik boşalımı tehlikesini artırmaktadır. Bu dönemde günlük kalsiyum gereksinimi 1200-1400 mg olarak bildirilmektedir. Bu yaşlarda kalsiyumun emilimini engelleyen karbonatlı içeceklerin de çok tüketildiği ve bir su bardağı sütte 200 mg kalsiyum bulunduğu göz önüne alınırsa bu yaş grubu çocukların kalsiyum gereksinimlerini karşılamak için günde 6-7 bardak süt ya da süt ürünü tüketmeleri gerekmektedir.  Bir bardak sütün içindeki kalsiyumun bir kibrit kutusu peynir ya da bir bardak yoğurtta da bulunduğu göz önüne alınarak kalsiyum gereksinimi için süt ürünleri farklı biçimlerde kullanılabilir. Bu dönemde kilo sorunu olanlarda yağsız ya da yarım yağlı süt tüketimi önerilebilir.

 

Menstrüasyon ile kan kaybı sonucu genç kızlarda demir eksikliğine bağlı anemi sık görülmektedir. Genç kızların, proteinli besinleri ve özellikle demir emilimini de artıracak biçimde taze meyve ve sebzelerle birlikte düzenli olarak tüketmeleri, yemeklerle birlikte ya da yemeklerden hemen sonra çay içmekten kaçınmaları, demir eksikliğinin önlenmesi açısından önemlidir. Sabah kahvaltısında 1 yumurta, öğle öğününde 1 porsiyon etli sebze yemeği ve akşam 1 porsiyon kuru baklagil ile günlük demir gereksinimi karşılanabilir. Haftada 2 kez 1-2 kâse kuru yemiş ve kuru meyve de demir gereksinimini destekler. Bitkisel kaynaklardaki demir emiliminin düşük olması nedeniyle bu besinlerin mandalina, portakal, domates, sivri biber gibi C vitamininden zengin besinlerle birlikte yenmesi önerilir.

 

Ergenlik döneminde beslenme soranlarının önlenmesi için öğretmenlere, antrenörlere yönelik beslenme eğitimi yapılmasının önemli olduğu belirtilmektedir.

 

Ergenlerin sağlıklı beslenme alışkanlığı kazanmaları için erişkinlerin iyi örnek olmaları ve ergenin kendine güvenen, öz değeri yüksek birey olarak yetiştirilmesi, böylece kolay arkadaş etkisi altında kalmamasının sağlanması önemlidir. 

 Ergenlik yaşlarında sağlıklı beslenme için 8 öneri

  • Yemekten zevk alın

  • Farklı cins besinler tüketin

  • Sağlıklı bir kiloda kalabilecek miktarda yiyin

  • Unlu ve lifli besinlerden bolca yiyin

  • Aşırı yağlı yemeyin, yağ olarak zeytinyağını tercih edin

  • Şekerli besinleri çok sık tüketmeyin

  • Besinlerinizin vitamin ve mineral içeriğini kontrol edin

  • Alkolden kesinlikle kaçının

 

 

 

 

 

İlk yıl büyümesi

Bebeğiniz yeterli uzuyor mu?

Bebeğiniz uygun kiloda mı gidiyor?

Bebeğinizin 0-2 yaş büyüme tablosu

Çocuğunuzun diş gelişimi

Baş çevresi ve artma hızı

Bebeğinizin sosyal davranış gelişimi

 

© Copyright 2005. bebekdoktoru.org sayfalarındaki yazıların tümü Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Veli Karabuğa tarafından hazırlanmıştır.