|
Beş yaşından büyük çocukların yağ
tüketimlerinde, erişkinlere önerilen sağlıklı beslenme
ilkeleri geçerlidir ve günlük enerjinin yağdan gelen oranı
%30'u aşmamalıdır.Enerji gereksiniminin arttığı durumlarda
fazla yağ tüketilebilir. Ancak yağdan gelen oranını yine de
% 30'u aşmaması gerekir.
Lif yada posa içeren besinlerin tüketimi
sağlıklı beslenmenin önemli öğelerinden biridir. Düşük yağ,
düşük kolesterol ve yüksek lif içeren besinlere dayalı
beslenme alışkanlığı olanlarda, ileri yaşlarda bazı kanser
türleri riskinin düşük olduğu bilinmektedir.
Gereken lif miktarı günde 1-2 porsiyon
sebze, 1-2 porsiyon meyve ve 5-6 dilim tam buğday unundan
yapılmış ekmek ve haftada 1-2 porsiyon tüketilen kuru
baklagil ile karşılanabilir. Aşırı miktarda lifli besin
tüketmenin başta kalsiyum olmak üzere çeşitli minerallerin
emilimini etkileyebileceği unutulmamalıdır.
Okul çocuklarının büyüyüp gelişebilmeleri
için özel besinlere gereksinimleri yoktur. Anne-babaları ile
aynı besinleri yiyebilirler. Ancak miktarları farklıdır.
Okul çocuklarının beslenmesinde aşağıdaki sağlıklı beslenme
ilkeleri geçerlidir:
-
Besinlerin çeşitliliğinin sağlanması
-
Sağlıklı vücut ağırlığının korunması
-
Nişastalı karbonhidratlar ile liften
zengin besinlerin dengeli tüketilmesi
-
Yağ ve şeker tüketiminin
sınırlandırılması
-
Vitamin ve minerallerin yeterli düzeyde
alınması
Bu ilkeler temel alınarak çocuğun yemek
alışkanlığı ve besin seçiminde tat zevkindeki önceliklerinin
gözardı edilmemesi önerilir. Uzun süreli sağlıklı olmak
kavramı çocuklar için önem taşımaz. Çocukların tercih
ettikleri hamburger, patates kızartması gibi besinler çok
sık olmamak koşulu ile diğer besinlerle dengelenerek
verilebilir.
Bir besinin ya da besin grubunun belli bir
süre reddedilmesi, büyümek için temel olan bazı besin
öğelerinin eksikliğine neden olabilir. Bu nedenle reddedilen
besin zaman zaman farklı şekillerde tekrar sunulmalıdır.
Bu yaş grubunda beslenmedeki hatalara bağlı
olarak demir eksikliği anemisi, şişmanlık ve diş çürükleri
gibi soranlar ortaya çıkabilir. Bu yaş grubunda dengeli
beslenmenin sağlanmasında okul yemekleri önemli rol oynar.
Okullarda yemek uygulamaları 194O'lı
yıllarda ilk kez ABD'de süt ve meyve dağıtımıyla başlamış,
daha sonra Avrupa'da devam etmiştir. Ülkemizde yapılan bir
çalışmada okul çocuklarının % 60'ının okula kahvaltı etmeden
gittikleri saptanmış, aynı zamanda tam gün öğrenim gören
okul öğrencilerinin yarım gün öğrenim gören öğrencilere göre
genelde daha dengeli beslendikleri belirlenmiştir. Bu
nedenlerle okul beslenmeleri çok önemli olmaktadır.
Çalışmalar birşeyler yedikten sonra anlatılanların daha
fazla akılda kaldığını ortaya koymaktadır. Bu açıdan okula
gitmeden önce çocukların kahvaltı etmeleri ve okulda
dağıtılan besinler okul başarısı açısından çok önemlidir.
Hiçbir besleyici değerinin olmamasının yanı sıra yemeklerle
birlikte tüketildiğinde demir emilimini engellediği için
okul çocuğunun kahvaltısında çayın yeri yoktur.
Günümüzde sağlıklı beslenme ilkeleri temel
alınarak birçok ülkede okul yemeklerinin niteliği
iyileştirilmiş, yemekler çocuklar için cazip duruma
getirilmiştir. Bu ilkelere göre okul yemeklerinin içeriğinde
aşağıda sayılı besinler bulunmalıdır:
-
Et, yumurta, balık, tavuk, peynir, kuru
baklagil gibi proteinden zengin bir besin
-
En az bir çeşit nişastadan zengin bir
besin
-
En az bir çeşit pişmiş ya da çiğ sebze
-
Yemekten sonra verilecek bir meyve
7-8 yaş için beslenme şeması:
Kahvaltı:
Bir su bardağı süt veya meyve suyu
(taze,evde yapılmış)
1 kibrit kutusu peynir ya da 1
yumurta, 1 tatlı kaşığı tereyağı ya da 5 adet
zeytin, 3 tatlı kaşığı reçel, bal ya da pekmez, 1-2 orta
dilim ekmek
Ara öğün:
Bir porsiyon meyve
Öğle: 4 tepeleme yemek kaşığı nohut
4 tepeleme yemek kaşığı
bulgur pilavı
1 kâse cacık
1 kâse salata
Ikindi:
1 ayran
1 dilim kek ya da poğaça
Akşam:
2 orta dilim kıymalı börek
4 tepeleme yemek kaşığı zeytinyağlı
sebze yemeği
1 çay bardağı yoğurt
Yemekten sonra: 1 orta boy meyve, 5-6
adet fındık
|