|
Hastalık bütün dünyada görülür. Yaş ve cins
gözetmez. Bu mikrobun sporları toprak ve hayvan dışkısında,
sokak tozlarında yaygın olarak bulunur. Temizliğe dikkat
edilirse bulaşma oranı azdır. Gelişmekte olan ülkelerde,
doğumların hijyenik koşullarda yapılmaması ve annelerin
aşılanmamış olması sonucu yeni doğan tetanosu önemli bir
ölüm nedeni olmaya devam etmektedir. Bu mikrobun vücuda
giriş kapısı yaralar ve çiziklerdir. Özellikle derin
yaralar, yanıklar, ezilmeler, mikrobun üremesi için uygun
koşullardır. Hastalığın kuluçka süresi iki günden aylara
kadar değişebilir. Yeni doğan bebekte genellikle beş ile on
gün arasındadır. Hastalık sinsi olarak istemli kasların
sertliğinin giderek artmasıyla başlar. Genellikle ilk
olarak çene ve boyun kasları tutulur. Çene kaslarının
kasılmasıyla (kilitlenmiş çene gelişir) alnın kırışması,
kaşların çatılması ve ağız köşelerinin çekilmesiyle yüzde
tipik bir görünüm gelişir, buna alaycı gülüş (risus
sardonicus) denir. Karın duvarı tahta gibi sertleşir.
Kasların kasılması şiddetli ağrı yapar, birkaç saniye ya da
dakika devam eder. Parlak ışık, ani ses ve hastayı hareket
ettirmek kasılmaları tetikler, hastanın bilinci genellikle
açıktır. Bir çok vakada hastalık ilk on günde ölümle
sonuçlanır.
Yeni doğanda tetanos genellikle 3-10
günlerde başlar. İlk belirtiler emme güçlüğü ve aşırı
ağlamadır. Bebeğin çenesi serttir ve ememez. Yutma güçlüğü
de vardır. Kısa bir süre sonra vücut sertleşir ve kasılmaya
başlar. Çocuk genellikle sürekli olarak ağlar.
Tedavide ilkeler;
-
Yara bölgesini temizlemek
-
Mümkün olduğunca erken dönemde
tetanos toksininin nötralize etmek
-
Kasılmaları durdurmak
-
Antibiyotik tedavisine başlamak
Korunma;
Tetanos, aşı ile korunabilir
hastalıklardandır. Düzenli olarak aşılanmış kişilerde
hastalık hemen hiç görülmez. İyi bir aşılamadan sonra 10
yıl antikor düzeyi yeterli kalır. Tetanosa karşı aşılama
yalnız çocuklara değil erişkinlere de yapılmalıdır. Tetanos
geçiren hastalar da bağışık değildir ve aşılanmalıdır.
Hiç aşılanmamış ya da son on yılda aşı
yapılmamış gebeler de aşılanmalıdır. Aşı gebeliğin her hangi
bir döneminde 15 gün ara ile iki doz olarak yapılır.
İkinci doz doğumdan en az üç hafta önce yapılmalıdır.
Bebeklere iki aylıkken tetanos aşısı
başlanır. Bir ay veya iki ay arayla 3 kez yapılır. 18.
ayda ve altıncı yaşta tekrarlanır. Bundan sonra da her beş
yıl ya da her on yılda bir yapılır.
|
