|
İşitme
Yenidoğanda işitme duyusu gelişmiştir. Ani
ve kuvvetli seslere irkilme ile yanıt verir.
6 aylık bir çocuk, sesin kaynağına doğru
başını çevirir, tanıdığı seslerle keyiflenir. İşitme duyusu,
çocuğun yeni şeyler öğrenmesi ve konuşabilmesi için
gereklidir.
Bozuklukların erken tanınması için ilk aylarda
her muayenede işitme kontrol edilmelidir.
İlk yaşta işitme
kontrolü (değişik seslere tepki)
|
|
0-3ay |
4-6 ay |
7-9 ay |
10-12 ay |
|
Alışık olmadığı
kuvvetli ses |
Ani hareket
(korku) |
Ani hareket
(korku) |
Hafif hareket |
Başını çevirir |
|
Alışık olduğu
insan sesi |
Soluk alma veya
emme kısa süre durur; bazen
başını
kaynağa çevrir |
Ağlıyorsa susar; ses çıkararak yanıt;
titreme; ses kaynağına
uzanma
. |
Ses çıkararak yanıt; başını
hemen ses
kaynağına çevirir |
Ses çıkararak yanıt; sesi taklit |
|
Çıngıraklı oyuncak
veya zil sesi |
Yanıt yok veya başını çevirebilir |
Başını veya gözünü ses
kaynağına çevirir |
Başını ses kaynağına çevirir |
Sesi horizontal ve
vertikal düzeyde lokalize eder |
işitme-ses çıkarma-konuşma
İşitme ve sesleri lokalize etme:
îşitme
kontrolü, basit olarak çocuğun bir ses kaynağına tepkisini
gözlemekle yapılır. Bunun için çocuk annesinin kucağına
oturtulur. Ses kaynağı çocuğun görme alanı dışında olacak
şekilde (örneğin masaya vurularak kuvvetli ses, kağıt
hışırdatılması, konuşmak, kaşığı fincana değdirmek veya
çıngıraklı bir oyuncağın sallanmasıyla) sesler çıkarılır.
Aynı işlem her iki kulak için tekrarlanır. Çocuk işitiyor ve
ilgileniyorsa 3-4 aylıktan sonra ses kaynağına gözünü veya
başını çevirecektir.
7 aylık çocuk 70 cm uzaklıkta ve kulak
hizasında olan bir sese başını çevirir.
9 aylıkta 1 metre
uzaklıkta ses kaynağını duyar.
İşitme güçlüğü kuşkusu olduğu
zaman çocuk hemen odiyometrik muayeneye gönderilmelidir.
Ses çıkarma ve konuşma:
Konuşma;zeka, dikkat, işitme , sesleri
ayırabilme yeteneği gibi birçok etkenlere bağlı olarak
gelişir. Konuşmanın öğrenilebilmesi için başkalarının
konuşmasını duymak, duyduğunu anlamak (algılamak), söylemek
istediğini formüle edebilme ve seslendirebilme
yeteneklerinin olması gereklidir.
Konuşma güçlüğü olan
çocuklar genellikle okumayı öğrenmede de güçlük çekerler.
Çocuk 8-9 aylıkta
birçok kelimeyi anlar.
11-12 aylıkta
bilinçli olarak 1-2 kelime söyler.
21-24 aylıkta
kelimeler birleştirilerek kısa cümle yapar.
3 yaşında cümle
yapar.
|
|
Konuşma gelişmesi |
|
Yenidoğan |
Ağlama (ağrı ve açlık ağlaması ayırt edilebilir) |
|
1 aylık |
Ağlama dışında sesler de çıkarır (agu, vb) |
|
6 aylık |
Değişik sesler çıkarır, konuşmaya bu
seslerle yanıt verir |
|
8 aylık |
Anlaşılmaz hecelerle değişik sesler çıkarır |
|
12 aylık |
2-3 kelimeyi bilinçli olarak söyler |
|
18-21 aylık |
2-3 kelimesi seçilebilen, geri kalanı
anlaşılmaz
cümleler kurar (jargon) |
|
24 aylık |
2-3 kelimelik kısa cümle yapar, 4 veya daha
fazla heceli anlaşılır cümleler yapar |
|
36 aylık |
16-20 farklı eşyanın ismini ve 6-10 eylemi
söyleyebilir |
2 yaşında hiçbir
kelimeyi bilinçli olarak söyleyemeyen,
3 yaşında kısa cümle
kuramayan
4 yaşında anlaşılır
cümleler yapamayan, çocuklarda konuşma işlevi
belirgin olarak gecikmiştir.
Bu gecikme zeka geriliği, uyum eksikliği,
aşırı utangaçlık, psikolojik sorun, işitme bozukluğu gibi
çeşitli nedenlere bağlı olabilir. Konuşma sorunu olan bütün
çocuklar ayrıntılı işitme kontrolünden geçirilmelidir.
|
